Nga muốn mở rộng nguồn LNG cho Việt Nam: Cơ hội nào cho đa dạng hóa nguồn cung?

Nga đang thể hiện sự quan tâm đến việc mở rộng nguồn cung LNG và các sản phẩm dầu mỏ cho Việt Nam. Đây là thông tin đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam từng bước phát triển thị trường LNG nhằm bổ sung nguồn khí cho sản xuất điện, công nghiệp và đáp ứng nhu cầu năng lượng trong dài hạn.

Vũ Văn Tuấn – LNG Nga

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của tôi, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở việc Việt Nam có thể xuất hiện thêm một nhà cung cấp LNG. Với khí tự nhiên hóa lỏng, có thêm nguồn cung chưa đồng nghĩa với việc ngay lập tức có thêm một nguồn khí hiệu quả. Giá LNG, khoảng cách vận chuyển, cước tàu, khả năng tiếp nhận, tồn trữ, tái hóa khí và tính liên tục của chuỗi cung ứng đều cần được xem xét đồng thời.

Nếu LNG Nga trở thành một lựa chọn bổ sung cho thị trường Việt Nam, giá trị lớn nhất có thể nằm ở khả năng đa dạng hóa nguồn cung và tăng thêm phương án lựa chọn.

Vấn đề cần phân tích là: LNG Nga có thể đóng vai trò gì trong nguồn cung của Việt Nam và chúng ta cần chuẩn bị những gì để tận dụng một nguồn cung mới?

Nga muốn mở rộng nguồn LNG cho Việt Nam: Điều gì đang diễn ra?

Theo thông tin được Kevesko dẫn lại, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov cho biết Nga quan tâm đến việc mở rộng nguồn cung LNG và các sản phẩm dầu mỏ cho Việt Nam. Đây là tín hiệu đáng chú ý khi Việt Nam đang từng bước bổ sung LNG vào cơ cấu nguồn khí phục vụ nhu cầu năng lượng trong nước.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng bản chất của thông tin này. Hiện nội dung được công bố mới thể hiện sự quan tâm và định hướng mở rộng nguồn cung từ phía Nga, chưa phải thông báo về một hợp đồng LNG cụ thể, khối lượng cung cấp hay thời điểm các lô LNG mới sẽ được đưa về Việt Nam.

Dưới góc nhìn của tôi, điều đáng quan tâm hơn nằm ở khả năng Việt Nam có thêm một lựa chọn trong danh mục các nguồn LNG quốc tế.

LNG là thị trường có tính toàn cầu. Một quốc gia nhập khẩu không chỉ cạnh tranh về giá mà còn phải tính đến khả năng tiếp cận nguồn hàng, lịch tàu, tuyến vận chuyển, công suất terminal và biến động nhu cầu tại những thị trường lớn khác. Vì vậy, càng có nhiều nguồn cung tiềm năng, khả năng chủ động trong quá trình lựa chọn và đàm phán càng được cải thiện.

Nga là một quốc gia có nguồn tài nguyên khí tự nhiên lớn và đã phát triển các dự án LNG phục vụ xuất khẩu. Nếu khả năng cung cấp LNG cho Việt Nam được mở rộng trong tương lai, đây có thể trở thành một phương án bổ sung cho chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào một khu vực hay một nhóm nhà cung cấp.

Theo tôi, cách tiếp cận phù hợp không phải là đặt câu hỏi “LNG Nga có rẻ hơn hay không?”, mà là đánh giá nguồn LNG này trên toàn bộ chuỗi: giá mua – vận chuyển – tiếp nhận – tồn trữ – tái hóa khí – phân phối đến nơi tiêu thụ.

Chỉ khi những mắt xích này phù hợp với nhau, một nguồn LNG mới thực sự tạo ra giá trị cho thị trường Việt Nam.

LNG Nga có thể mang lại điều gì cho bài toán nguồn cung của Việt Nam?

Nếu Nga thực sự mở rộng nguồn LNG sang Việt Nam trong tương lai, theo tôi, giá trị đầu tiên cần nhìn đến không phải là câu chuyện LNG Nga rẻ hay đắt, mà là Việt Nam có thêm một phương án để đa dạng hóa nguồn cung khí.

LNG khác với nguồn khí được kết nối cố định bằng đường ống. Về nguyên tắc, LNG có thể được vận chuyển bằng tàu từ nhiều quốc gia và khu vực khác nhau. Chính đặc điểm này giúp quốc gia nhập khẩu có khả năng xây dựng danh mục nhà cung cấp đa dạng hơn, kết hợp giữa hợp đồng dài hạn và các lô hàng trên thị trường giao ngay tùy theo nhu cầu.

Đối với Việt Nam, có thêm một nguồn LNG tiềm năng từ Nga có thể giúp mở rộng phạm vi lựa chọn khi xây dựng chiến lược nhập khẩu. Khi thị trường quốc tế biến động hoặc một khu vực cung cấp gặp gián đoạn, việc có nhiều phương án thay thế sẽ giúp giảm rủi ro phụ thuộc quá lớn vào một nguồn duy nhất.

Tuy nhiên, đa dạng nguồn cung không đồng nghĩa với việc mọi nguồn LNG đều có hiệu quả như nhau.

Một lô LNG trước khi đến được nơi tiêu thụ phải trải qua cả chuỗi gồm khai thác khí, xử lý, hóa lỏng, tồn trữ, vận chuyển bằng tàu chuyên dụng, tiếp nhận tại terminal, tái hóa khí và cuối cùng là phân phối đến khách hàng. Khoảng cách vận chuyển càng lớn thì các yếu tố như cước tàu, thời gian hành trình và khả năng bố trí lịch giao nhận càng cần được tính toán kỹ.

Vì vậy, khi đánh giá LNG Nga, theo tôi cần nhìn vào ít nhất ba yếu tố: tính cạnh tranh của giá LNG sau khi đưa về Việt Nam, mức độ ổn định của chuỗi logistics và khả năng tương thích với hạ tầng tiếp nhận trong nước.

Đặc biệt, giá tại điểm xuất khẩu chưa phản ánh đầy đủ chi phí mà người sử dụng cuối cùng phải chịu. Doanh nghiệp cần quan tâm đến giá khí sau khi đã cộng toàn bộ chi phí logistics, tồn trữ, tái hóa và phân phối. Đây mới là cơ sở phù hợp để so sánh giữa các nguồn LNG khác nhau.

Ở góc độ an ninh nguồn cung, tôi cho rằng việc xuất hiện thêm những nhà cung cấp tiềm năng vẫn là tín hiệu tích cực. Việt Nam càng có nhiều lựa chọn thì càng có điều kiện xây dựng một cơ cấu nhập khẩu linh hoạt hơn.

Nhưng mục tiêu cuối cùng không nên đơn giản là “có thêm LNG từ Nga”, mà phải là xây dựng được một chuỗi cung ứng trong đó nguồn khí đủ cạnh tranh, vận chuyển khả thi, hạ tầng đáp ứng và nguồn cung có thể duy trì ổn định trong dài hạn.

Đó mới là giá trị thực sự của việc đa dạng hóa nguồn LNG đối với Việt Nam.

Góc nhìn Vũ Văn Tuấn: Việt Nam cần chuẩn bị gì khi mở rộng nguồn LNG?

Theo tôi, việc có thêm những quốc gia quan tâm cung cấp LNG cho Việt Nam là tín hiệu tích cực, nhưng đa dạng hóa nguồn cung chỉ là bước đầu tiên. Để tận dụng hiệu quả các nguồn LNG mới, Việt Nam cần đồng thời chuẩn bị về hạ tầng tiếp nhận, khả năng tồn trữ, logistics và hệ thống phân phối khí đến nơi tiêu thụ.

  • Điểm đầu tiên cần quan tâm là năng lực tiếp nhận LNG. LNG được vận chuyển ở trạng thái lỏng với nhiệt độ rất thấp, vì vậy terminal, bồn chứa, hệ thống bơm, thiết bị tái hóa khí và các hạng mục an toàn phải được đầu tư đồng bộ. Khi khối lượng nhập khẩu tăng, công suất của những mắt xích này phải đủ khả năng đáp ứng.
  • Thứ hai là khả năng dự trữ và điều phối nguồn khí. Doanh nghiệp sử dụng khí công nghiệp thường có nhu cầu tương đối liên tục, trong khi LNG nhập khẩu phụ thuộc vào lịch tàu và chu kỳ giao nhận. Nếu khả năng tồn trữ không được tính toán phù hợp, chỉ một thay đổi trong lịch vận chuyển cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng cung cấp khí phía sau.
  • Thứ ba là hệ thống đưa LNG từ terminal đến người sử dụng cuối cùng. Không phải doanh nghiệp nào cũng nằm gần cảng tiếp nhận hoặc mạng lưới đường ống. Vì vậy, bài toán phân phối bằng đường ống, LNG bằng xe bồn hoặc các mô hình cung cấp phù hợp với từng khu vực cần được tính toán ngay trong quy hoạch hạ tầng.

Quan trọng hơn, Việt Nam không nên xây dựng thị trường LNG theo hướng phụ thuộc quá lớn vào một nguồn duy nhất. Nga có thể là một lựa chọn bổ sung, nhưng về dài hạn vẫn cần duy trì danh mục nguồn cung đa dạng, từ nhiều khu vực và theo những hình thức hợp đồng khác nhau.

Từ góc độ kỹ thuật, tôi cho rằng một chiến lược LNG bền vững phải trả lời được bốn câu hỏi: Nguồn khí đến từ đâu? Dự trữ được bao lâu? Hạ tầng có đủ khả năng tiếp nhận không? Và khi nguồn cung gặp biến động, hệ thống có phương án thay thế hay không?

Khi giải quyết đồng thời được những vấn đề này, việc xuất hiện thêm một nguồn LNG mới mới thực sự góp phần nâng cao tính chủ động và khả năng thích ứng của hệ thống năng lượng Việt Nam.

Việc Nga bày tỏ quan tâm đến mở rộng nguồn cung LNG cho Việt Nam có thể tạo thêm một lựa chọn đáng chú ý trong quá trình đa dạng hóa nguồn khí. Tuy nhiên, theo tôi, giá trị của một nguồn LNG mới không nên chỉ được đánh giá dựa trên giá mua tại điểm xuất khẩu.

Điều quan trọng hơn là phải xem xét toàn bộ chuỗi từ nguồn cung, vận chuyển, tiếp nhận, tồn trữ, tái hóa khí đến phân phối cho người sử dụng cuối cùng. Chỉ khi các mắt xích này được kết nối hiệu quả, nguồn LNG mới thực sự mang lại giá trị về kinh tế và an ninh năng lượng.

Về dài hạn, Việt Nam cần hướng tới một thị trường LNG có nhiều nguồn cung, hạ tầng đủ năng lực và hệ thống phân phối linh hoạt. Khi đó, dù thị trường quốc tế biến động, chúng ta vẫn có nhiều phương án để chủ động lựa chọn và duy trì nguồn khí ổn định.

Bài viết được phân tích theo nội dung tại:

https://kevesko.vn/20260908/nga-quan-tam-den-viec-mo-rong-nguon-cung-lng-va-cac-san-pham-dau-mo-cho-viet-nam-44053258.html