Khi nói đến điện LNG, nhiều người thường tập trung vào tiến độ xây dựng nhà máy điện, công suất bao nhiêu MW hay thời điểm tổ máy có thể phát điện. Nhưng dưới góc nhìn của tôi, đó mới chỉ là phần cuối của một chuỗi hạ tầng tương đối phức tạp.
Muốn một nhà máy điện LNG vận hành, phía trước phải có nguồn LNG, phương án vận chuyển, kho cảng tiếp nhận, bồn chứa, hệ thống tái hóa khí và đường ống cấp khí. Phía sau nhà máy lại cần hệ thống đấu nối và truyền tải đủ khả năng tiếp nhận công suất.

Vì vậy, trước những thông tin về tiến độ một số dự án điện LNG tại Việt Nam còn chậm, tôi cho rằng câu hỏi quan trọng không chỉ là “Vì sao nhà máy chưa xây xong?”, mà cần nhìn rộng hơn: Toàn bộ chuỗi LNG đã sẵn sàng để cùng vận hành hay chưa?
Đây mới là vấn đề cốt lõi khi đánh giá khả năng đưa điện LNG từ quy hoạch trở thành nguồn điện thực tế.
Điện LNG không bắt đầu từ nhà máy điện
Theo tôi, muốn hiểu đúng những khó khăn của điện LNG, trước hết cần nhìn lại toàn bộ hành trình của nhiên liệu trước khi một kWh điện được tạo ra.
LNG không xuất hiện trực tiếp tại nhà máy điện. Khí tự nhiên phải được khai thác, xử lý và hóa lỏng tại nơi sản xuất. Sau đó LNG được vận chuyển bằng tàu chuyên dụng đến terminal nhập khẩu.
Tại đây, LNG tiếp tục đi qua một chuỗi:
- Tàu LNG → cầu cảng → bồn chứa → hệ thống tái hóa khí → đường ống → nhà máy điện.
Khi nhà máy phát điện, chúng ta còn cần hệ thống đấu nối và lưới truyền tải để đưa lượng điện đó đến khu vực phụ tải.
Như vậy, nếu nhìn đầy đủ thì một dự án điện LNG thực chất liên quan đến hai hệ thống lớn kết nối với nhau: hệ thống cung cấp nhiên liệu LNG và hệ thống sản xuất – truyền tải điện.

Đây cũng là lý do tôi cho rằng không nên đánh giá một dự án điện LNG chỉ dựa trên tiến độ xây dựng nhà máy.
Giả sử nhà máy điện đã hoàn thành nhưng terminal LNG chưa sẵn sàng, dự án vẫn gặp khó khăn về nhiên liệu. Ngược lại, nếu kho cảng và hệ thống tái hóa đã được đầu tư nhưng nhà máy điện phía sau chậm tiến độ, hạ tầng LNG lại có nguy cơ không được khai thác đúng công suất dự kiến.
Chưa kể LNG là nhiên liệu nhập khẩu nên còn liên quan đến hợp đồng mua bán, giá LNG quốc tế, lịch tàu, chi phí vận chuyển và khả năng duy trì nguồn cung.
Vì vậy, theo tôi, khi đánh giá tiến độ điện LNG cần chuyển từ tư duy “tiến độ nhà máy” sang “tiến độ toàn chuỗi”.
Một nhà máy hoàn thành không có nghĩa cả dự án đã sẵn sàng vận hành.
Điểm khó nhất của điện LNG là sự đồng bộ giữa các mắt xích
Trong thực tế kỹ thuật, từng thành phần của hệ thống LNG đều có thể thiết kế và xây dựng được. Điều khó hơn là làm sao để tất cả các thành phần đó được đưa vào vận hành đúng thời điểm và tương thích về công suất.
Trước tiên là bài toán nguồn LNG.
Nhà máy điện cần một lượng nhiên liệu lớn và tương đối ổn định. Điều đó đòi hỏi phải có phương án cung cấp phù hợp với nhu cầu vận hành, đồng thời tính đến giá LNG, lịch giao hàng và những biến động của thị trường quốc tế.
Tiếp theo là kho cảng và khả năng tồn trữ.
Dung tích bồn chứa phải được tính toán dựa trên nhiều yếu tố như kích thước lô hàng, chu kỳ tàu cập cảng, nhu cầu tiêu thụ và mức dự phòng cần thiết.
Bồn quá nhỏ có thể làm giảm khả năng dự trữ. Nhưng đầu tư quá lớn trong khi nhu cầu tiêu thụ phía sau chưa tương xứng cũng tạo áp lực lên hiệu quả đầu tư.

Sau bồn chứa là hệ thống tái hóa khí.
LNG phải chuyển từ trạng thái lỏng trở lại trạng thái khí trước khi được đưa đến nhà máy điện. Công suất tái hóa vì vậy phải tương thích với nhu cầu nhiên liệu của các tổ máy.
Tiếp đó là đường ống và hệ thống cấp khí.
Một hệ thống có đủ LNG trong kho nhưng không thể cung cấp đủ lưu lượng và áp suất khí đến nhà máy ở thời điểm cần thiết thì vẫn chưa thể coi là một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.
Sau cùng mới đến nhà máy điện và lưới truyền tải.
Theo cách nhìn của tôi, trước một dự án điện LNG cần đặt liên tiếp các câu hỏi:
LNG lấy từ đâu? → Tàu cập cảng ở đâu? → Tồn trữ được bao nhiêu? → Công suất tái hóa thế nào? → Khí được đưa tới nhà máy bằng cách nào? → Nhà máy vận hành khi nào? → Điện được giải tỏa ra sao?
Nếu mỗi câu hỏi lại có một tiến độ khác nhau, rủi ro chậm toàn dự án là điều cần được tính đến.
Vì vậy, vấn đề của điện LNG không nhất thiết nằm ở một “điểm nghẽn” duy nhất. Nó có thể xuất hiện từ sự không đồng bộ giữa nhiều mắt xích.
Góc nhìn Vũ Văn Tuấn: Cần nhìn điện LNG như một hệ thống năng lượng hoàn chỉnh
Điều tôi quan tâm nhất khi nhìn vào quá trình phát triển điện LNG tại Việt Nam là tính hệ thống.
Chúng ta không nên chỉ đặt mục tiêu có thêm bao nhiêu MW điện LNG, mà cần đặt câu hỏi: Hạ tầng nào sẽ phục vụ cho lượng công suất đó?
Nếu mỗi dự án điện LNG đều phát triển một chuỗi hạ tầng hoàn toàn riêng biệt, bài toán đầu tư có thể trở nên rất lớn. Vì vậy, ở những khu vực có điều kiện phù hợp, việc nghiên cứu khả năng sử dụng hạ tầng LNG chung cho nhiều nhóm khách hàng là hướng đáng được xem xét về mặt kỹ thuật và kinh tế.
Một terminal LNG không nhất thiết chỉ phục vụ duy nhất một nhà máy điện. Tùy điều kiện cụ thể, nguồn LNG sau khi tiếp nhận và tái hóa có thể được phân phối cho nhiều nhu cầu sử dụng khí khác nhau.

Điều thứ hai tôi đặc biệt quan tâm là khả năng dự phòng.
Trong thiết kế hệ thống khí, không thể chỉ tính cho điều kiện mọi thiết bị đều hoạt động bình thường. Cần tính đến các tình huống như tàu LNG đến chậm, thiết bị phải bảo trì, một tuyến cấp khí gặp sự cố hoặc nhu cầu tiêu thụ tăng cao hơn dự kiến.
Khi đó, hệ thống có thể duy trì cấp khí trong bao lâu?
Có nguồn thay thế hay không?
Dung tích dự trữ có đủ để xử lý khoảng thời gian gián đoạn không?
Đây là những câu hỏi rất thực tế khi đánh giá độ tin cậy của một hệ thống LNG.
Điều thứ ba là khả năng mở rộng trong tương lai.
Một terminal, hệ thống tái hóa hay tuyến đường ống nếu được quy hoạch tốt từ đầu sẽ có điều kiện thuận lợi hơn khi nhu cầu LNG tăng lên.
Theo tôi, đây là điểm cần được tính toán từ giai đoạn thiết kế, bởi hệ thống LNG là hạ tầng có vòng đời dài. Những quyết định về vị trí, công suất và phương án kết nối hôm nay có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển của cả khu vực trong nhiều năm sau.
Điện LNG không phải câu chuyện riêng của một nhà máy điện. Đó là một chuỗi liên tục từ nguồn nhiên liệu – vận chuyển – kho cảng – tồn trữ – tái hóa – cấp khí – phát điện – truyền tải.
Vì vậy, nếu muốn đẩy nhanh tiến độ điện LNG, theo tôi, điều quan trọng không phải chỉ thúc đẩy từng dự án riêng lẻ mà phải tìm cách đưa toàn bộ các mắt xích về cùng một tiến độ vận hành.
Khi nguồn LNG đã có, hạ tầng phải sẵn sàng tiếp nhận. Khi hệ thống khí sẵn sàng, nhà máy điện phải có khả năng tiêu thụ. Và khi nhà máy phát điện, lưới truyền tải phải đủ khả năng giải tỏa công suất.
Điện LNG chỉ thực sự trở thành nguồn điện khi cả chuỗi phía trước và phía sau nhà máy cùng hoạt động. Đây mới là điểm tôi cho rằng cần được quan tâm khi nhìn vào quá trình phát triển điện LNG tại Việt Nam hiện nay.
Nội dung trên được viết theo quan điểm cá nhân, nguồn thông tin chính thức các bạn có thể xem tại: https://vietnamnet.vn/go-diem-nghen-du-an-dien-lng-de-ngan-nguy-co-thieu-dien-2554003.html

Cám ơn bạn đã đọc nội dung của Lửa Việt, nếu có sai sót rất mong nhận được sự góp ý chân thành.
VŨ VĂN TUẤN
Giám Đốc
Chuyên gia hệ thống LPG, LNG
VIỄN LÊ
KỸ THUẬT
Chịu trách nhiệm phát triển kênh Online
TUẤN NGUYỄN
Tối ưu hóa SEO - GEO
SEO - GEO hệ thống Website